Bize Gelmeden Önce Numunenin Alınması ve Hazırlanması
Kan Numunesinin Alınması
Venöz Kan Alımı
ü Açlık
gerektiren testler için 8–12 saatlik açlık gerekir
ü İlaç
tedavisinin sürdüğü durumlarda numunenin alınması sabah ilaç
alımından önce yapılmalıdır.
ü Prognoz
izlenmesi için istenen testlerle ilgili kan numuneleri
hastadan her zaman aynı pozisyonda alınmalıdır.
ü İğne ucu
mümkün olduğu kadar geniş seçilmelidir.
ü Kan alımı
esnasında hasta yatar veya oturur pozisyonda olmalıdır.
ü Turnike
kolda 30 saniyeden fazla sıkılı kalmamalıdır.
ü Damar
maksimal 60 mmHg basınçla sıkılmalıdır.
ü Turnike
iğnenin başarılı bir şakilde damara yerleştirilmesinden
sonra çözülmelidir.
ü Enjektör
ile kan alımı esnasında kanın tüpe kuvvetli aspirasyonundan
kaçınılmalıdır.
ü Kan alımı
sırası, kan kültürü, katkısız tam kan, koagülasyon testleri
için antikoagülanlı tam kan, hemotolojik analizler için
antikoagülanlı tam kan şeklinde olmalıdır.
ü
Antikoagülan içeren toplere kan alındıktan sonra tüp yavaşca
alt üst edilerek özenle karıştırılmalıdır. Çalkalama
işleminden kesinlikle kaçınılmalıdır.
Kan Kültürü
ü En uygun
kan alımı antimikrobial tedavi öncesinde veya bittikten
sonra yapılmalıdır.
ü Kan alımı
mümkün olduğunca ateşli evrelerde yapılmalıdır.
ü Kan
alınacak bölge 3 kere beadinli steril gazlı bezle ve
sonrasında % 70’lik alkol ile iyice temizlenmeli ve her
keresinde 2 dakika beklenmelidir.
ü Kan
alımının venöz kateterlerden yapılmasından kaçınılmalıdır.
ü Numune mümkün olduğunca çabuk laboratuarımıza
ulaştırılmalıdır.
Topuktan Alınan Kan Örneği
ü Doğumsal
hastalıkların tanısı için gerçekleştirilen bir testtir.
ü Doğumdan
en az 48–72 saat sonra alınmalıdır.
ü Numune
topuğun yan kısımlarından alınmalıdır.
ü Steril
lanset ile topuk delinmeli, ilk damla gazlı bez ile
silinmelidir. İkinci ve büyük damla oluşması beklenerek
kanın filtre kâğıdının önünden ve arkasından bakınca tam
olarak dolduracak şekilde tamamen absorbe olması sağlanır.
ü Filtre
kâğıdı o ısısında en az 3 saat, yatay konumda ve açıkta
kurultulmalı, direkt güneş ışığı, toz nem ve sıcaktan uzak
tutulmalıdır.
üTamamen
kuruduktan sonra, kart temiz bir zarf içine konmalı ve
laboratuarımıza ulaştırılmalıdır.
Serum
Aynı
numuneden birden fazla test istenmesi halinde 4-5 ml serum
yeterlidir.
Kuru Tüp
Pıhtılaşma
sonrası, takiben kan alımından 30 dk sonra,, kan 2000 xg’de 15
dk santrifüjlenir. Üstte kalan serum bir enjektör ve pipetle
çekilerek tüpe aktarılır. Bu esnada kanın hücresel kısmı seruma
karışmamalıdır. Hemolizli veya bulanık serumlar bir çok analiz
için uygun değildir.
Jelli Tüp
Tüpler içinde
bulunan jel, merkezkaç sonrasında serum ve kan hücreleri
arasında fiziksel bir engel oluşturmaktadır. Ayrıca jelli
tüplerin çeperi serum pıhtılaşmasını hızlandıran silika
parçacıkları ile kapladır.
Koagülasyon Testleri (mavi kapak)
ü Sitratlı
tam kan (9:1) kullanılır.
ü
Koagülasyon testleri için gerekli numunelerin alımından önce
her zaman bir yedek tüpe 2-3 ml kan alınmalıdır. İlk alınan
yedek tüp başka testler için kullanılabilir veya atılabilir.
ü Venöz kan
alımı esnasında damara ilk seferde zorlamadan girilmeli,
turnike çok sıkı olmamalıdır. Eğer kan yavaş ve zorlama ile
geliyor ise diğer koldan tekrar doğru kan örneği
alınmalıdır.
ü Kan
numunesinin 9:1 oranında sodyum sitrat ile karışabilmesi
için tüpler işaretli çizgiye kadar doldurulmalı ve 5 defa
alt üst edilmelidir.
Edta’lı Tam Kan (mor kapak)
ü Tam kan
sayımı, PCR ve Flow Cytometry gibi analizler için
kullanılır.
ü Kan
alındıktan hemen sonra çalkalamadan yavaşça alt üst edilerek
karıştırılmalıdır ve Numune kesinlikle Santrifüj
edilmemelidir.